thắng cố là gì

Thắng cố – Món ăn ít ai hiểu tường tận về nó

Rate this post

Nhắc đến đặc sản núi rừng Tây Bắc có lẽ trong tâm trí nhiều người sẽ hiện ra hình ảnh của những món ăn độc, lạ kèm theo đó là hương vị làm mê lòng người. Một trong những món ăn đó phải kể đến Thắng Cố. Đây là món ăn rất phổ biến nhưng không phải ai cũng hiểu tường tận về nó. Cùng chúng tôi tìm hiểu qua bài viết này nhé!

Thắng cố – món ăn của người dân tộc H’Mông

thắng cố là gì

Trong tất cả 54 dân tộc anh em những người dân tộc H’Mông được phân bố khá rộng trong những khu vực Tây Bắc. Tuy nhiên, món Thắng Cố của người H’Mông tại Bắc Hà – Lào Cai được xem là đặc trưng nhất. Bởi vì nó được đưa ra từ rất lâu, khoảng 200 năm về trước, thời điểm đó những người dân tộc khác chưa du nhập đến sinh sống tại đây, theo thời gian nó đã được xem là một món ăn truyền thống của người dân tộc H’Mông. Nguồn gốc sâu xa của món ăn này là từ Vân Nam của Trung Quốc, về sau được du nhập qua Việt Nam.

Thắng Cố có những 3 cách để gọi tên theo ý nghĩa đó là:

– Thắng Cố bắt nguồn từ tiếng Hán, xét theo âm tiếng Hán được hiểu là “thang cốt” – 湯骨 có nghĩa tiếng Việt là “canh xương”.

– Ngoài ra trong tiếng Hán nó cũng được gọi là “Thang Hoắc” bởi cách phát âm tiếng Hán – 湯臛

– Thêm một ý nghĩa nữa, Thắng Cố cũng là biến âm của “Thoảng Cố”, trong tiếng của người H’Mông nó có nghĩa là nồi nước được nấu lại. Đây chỉ là tương truyền chứ không ai biết chính xác những âm đó có nghĩa là gì. Còn có người cho rằng nó có nghĩa là “khấu tha” – được hiểu là nồi “Canh thịt”.

Món thắng cố đối với người Trung Quốc họ còn cho vào nhân của bánh há cảo với cách nấu của kiểu cũ. Tuy nhiên, bây giờ nhu cầu của người thưởng thức ẩm thực tăng lên nên nhiều người bắt đầu cho thêm những gia vị tổng hợp để tạo ra món ăn đậm đà hơn.

Điều đặc biệt nhất của món ăn này chính là nó được chế biến hoàn toàn từ thịt ngựa mà không bỏ đi bất kỳ một bộ phận nào. Đây là món ăn ban đầu, sau này khi nhu cầu ăn uống của người dân bản địa cũng như khách du lịch bắt đầu tăng lên, thịt ngựa không đủ đáp ứng nữa nên những người làm bếp bắt đầu sử dụng thịt bò, thịt trâu để thay thế. Mặc dù công thức đã có thêm nhiều sáng tạo nhưng không thay đổi hương vị chính của món ăn. Hiện nay, món Thắng Cố ngon vẫn vẫn thuộc 2 khu vực vùng Bắc Hà, Mường Khương, Sa Pa – Lào Cai.

Hướng dẫn cách nấu món Thắng Cố đúng vị

cách nấu thắng cố

Đối với món ăn này khi đã trở nên quen thuộc thì những người nấu đều cảm thấy rất đơn giản, chỉ cần chuẩn bị sẵn nguyên vật liệu thì chỉ cần bằng thời gian thịt chín là bạn hoàn toàn có thể thưởng thức món ăn đặc sản trứ danh này rồi.

Các gia vị nấu thắng cố

Những người thưởng thức món ăn từng được nghe những đầu bếp kể lại rằng, để nấu món Thắng Cố đúng vị thì nhất định phải có ít nhất 12 loại gia vị truyền thống khác nhau. Phải kể đến những loại gia vị như: thảo quả, hoa hồi, quế chi, sả, gừng, và nhiều loại gia vị đặc biệt khác của dân tộc vùng cao như mắc khén, tiêu…. Và phần đặc biệt nhất chính là phải có cây Thắng Cố. Trong 12 gia vị truyền thống có thể thiếu một hoặc hai trong số đó nhưng lá cây thắng cố nhất định không được thiếu.

Các nguyên liệu để nấu thắng cố

Khi chuẩn bị xong gia vị nấu món ăn đặc biệt này, tiếp theo bạn hãy chuẩn bị sang nguyên liệu chính. Lựa chọn nguyên liệu cho món Thắng Cố sẽ bao gồm những loại sau:

  • Thịt ngựa: Phần ngon nhất cho món ăn này là thịt ba chỉ, da, xương sụn và nội tạng….
  • Gia vị: Lá thảo quả, hoa hồi, quế chi, sả, gừng

Đẳng sâm, kỳ tử, ý vĩ, hạt sen, ngải cứu mỗi thứ 1 ít.

Hướng dẫn cách nấu thắng cố

Các nguyên liệu thịt bạn hãy làm sạch bằng nước. Sau khi làm sạch sẽ hãy bắt đầu với khâu ướp với những gia vị đã chuẩn bị sẵn.

Bước tiếp theo là bạn cần phải chuẩn bị một cái nồi đủ to để cho tất cả những gia vị vào trong đó. Món ăn phải được nấu trên bếp than thì mới làm được món ăn đúng vị. Khi đã xong nồi và săn cả bếp giờ hãy cho tất gia những nguyên liệu làm nước dùng vào trước, thường là xương thủ, xương ống, sườn…vào cùng một lúc.

Đung nguyên liệu ở lửa to, đến khi sôi lần thứ nhất hạ nhỏ lửa và ninh cho đến khi mềm. Trong quá trình ninh thịt, nhớ ngồi bên cạnh để múc bọt sinh ra từ thịt để nước trở nên trong hơn, ngon hơn. Thời gian ninh trung bình khoảng 1 – 2 tiếng mới có thể sử dụng được.

Trước khi quyết định bắc bếp xuống, bạn mới nên cho những nguyên liệu dễ chín vào như: thịt thủ, thịt mông, tim, gan, lòng…) Đun nhừ thịt rồi sau cùng cho thêm rau thắng cố và một số loại rau rừng khác. Hiện nay món ăn được cho thêm rau cả hoặc một số loại rau ăn lẩu phổ biến.

Đối với món thắng cố, ăn cũng là một nét văn hóa. Không giống như những món ăn khác, Thắng Cố là món ăn đến đâu múc đến đó, nghĩa là vừa ăn vừa đun trên lửa. Ăn Thắng Cố cũng phải ăn ở bát tô to mới đúng điệu, mỗi người một đôi đũa và không dùng thêm bát nhỏ, nước chấm được đựng bằng ống tre, ăn kèm rượu vào những ngày đầu đông se lạnh là miễn chê.

Làm nước chấm cho món thắng cố

Bản thân món Thắng Cố đã có vị rất đặc biệt nên nước chấm cho món ăn này không cần phải quá cầu kỳ, cũng hề mất thời gian để thực hiện. Người dân bản địa thường chỉ chấm bột canh hoặc chấm muối trắng không. Tuy nhiên, vẫn phải thêm một ít ớt Mường Khương, những người trên vùng Tây Bắc đều biết đến loại ớt này.

Đánh giá về món Thắng Cố

Mỗi một người khi thưởng thức sẽ có một cảm nhận riêng về món ăn đó. Nếu như món ăn hợp khẩu vị thì sẽ thấy ngon, nếu không hợp khẩu vị thì sẽ thấy không ngon. Trước tiên phải xét đến cách nấu, mỗi một vùng khi nấu Thắng Cố sẽ có một sự thay đổi nhỏ về hương vị nên khi ăn sẽ có những vị khác nhau. Ngon nhất vẫn là Thắng Cố Sapa. Có người còn cho rằng “lên Sapa mà chưa  được thưởng thức thắng cố thì coi như chưa từng đặt chân lên vùng đất này”, như vậy chứng tỏ đây là một nét đặc sắc nhất nhì ẩm thực trên đó.

Có thực khách thì lại cho rằng, món Thắng Cố ăn thì ngon nhưng nấu thập cẩm nhiều thứ quá thấy hơi “kinh khủng”, có thể chỉ dám ăn lần 1 không dám ăn lần thứ hai. Cùng với tin đồn rằng món thắng cố có thêm nguyên liệu là lòng ngon không rửa, không sơ chế mà cho luôn vào nỗi nấu càng khiến cho nhiều người khi thưởng thức món ăn này thấy “rùng rợn”.

Thắng Cố bây giờ không còn giữ được nét đặc trưng như ngày xưa nhiều nữa bởi bây giờ không chỉ được nấu từ thịt ngựa mà thay thế bằng nhiều loại thịt khác như Thịt lợn, thịt bò, thịt trâu. Nếu muốn thưởng thức đúng chuẩn của món ăn bạn cần phải đến với người bản địa

Thực chất món ăn này có cảm giác bùi bùi, mùi hơn của nguyên liệu núi rừng, vị thịt ngựa đặc trưng quyện vào với vị cay cay của quế, gừng. Uống với rượu ngô Bắc Hà, rượu ngô Sán Lùng cùng với mèn mén và ngô nướng nữa là có thể thưởng thức Thắng Cố một cách trọn vẹn đúng điệu.

Ẩm thực Tây Bắc là sự đa dạng lạ lùng và độc đáo. Cho dù có một vài thực khách không yêu thích món ăn dân tộc này nhưng Thắng Cố vẫn là một nét văn hóa của người Việt, một món ăn đặc sản của người Tây Bắc. Vào những phiên chợ phiên vùng cao dù lớn hay nhỏ vẫn có những nồi thắng cố đủ lớn cho cả hàng chục người ăn. Nếu bạn chưa từng thưởng thức Thắng Cố, nếu bạn còn đang trẻ hãy bắt đầu cuộc hành trình trải nghiệm của mình ngay từ bây giờ trước khi quá muộn.

amsterdam-hotels-travel.com – ẩm thực

Facebook Comments